Türbülans neden olur?

Türbülans, uçağın içinden geçtiği sıradan hava hareketidir. Beklenen bir şeydir, neredeyse hiçbir zaman tehlikeli değildir ve mevsime, rotaya ve yüksekliğe göre öngörülebilir biçimde değişir. Bu değişkenlik korkutucu değil, aslında rahatlatıcı; çünkü öngörülebilen bir şey, önceden bilinebilir ve yönetilebilir demektir.

Türbülans neden olur? Başlıca nedenler

Türbülansın birkaç ana kaynağı var. Hiçbiri uçak için tehdit değil; her biri pilotların ve hava modellerinin rutin olarak takip ettiği sıradan atmosfer olayları.

Termik hareket (yükselen sıcak hava)

Güneş yeri ısıtınca sıcak hava yükselir ve serin havayla karışır. Bu, özellikle yaz öğleden sonralarında alçak irtifada hafif sarsıntılar yaratır. Sabah erken ya da akşam saatlerinde hava genellikle daha sakindir. Kalkış ve inişte hissedilen kısa hareketlerin çoğu budur ve tamamen normaldir.

Jet stream ve rüzgar kesmesi (wind shear)

Yüksek irtifada, hızlı bir rüzgar nehri olan jet stream akar. Kenarlarında rüzgarın hızı ve yönü hızla değişir; buna wind shear denir ve seyir irtifasındaki sarsıntıların başlıca kaynağıdır. Jet stream kışın daha güçlüdür, bu yüzden kış aylarında yüksek irtifa hareketleri biraz daha sık görülür. Pilotlar bu bölgeleri önceden bilir.

Dağlar ve mekanik türbülans

Rüzgar bir dağ sırasının üzerinden geçtiğinde arkasında dalgalar ve girdaplar bırakır. Dağlık bölgelerin yakınında uçarken kısa süreli sarsıntı hissedilebilir. Bu mekanik türbülans yerel ve tahmin edilebilirdir; pilotlar rotayı buna göre planlar.

Hava sistemleri ve bulutlar

Fırtına bulutları ve cephe sistemleri içinde güçlü yükselen hava akımları bulunur. Pilotlar bu bulutları radarda görür ve genellikle çevresinden dolaşır. Bu yüzden fırtınalı bir günde bile uçuşun büyük kısmı pürüzsüz geçer.

Neden mevsimsel? Beklenen ve öngörülebilir

Türbülansın nerede ve ne zaman olacağı büyük ölçüde mevsime bağlıdır. Yaz öğleden sonralarında, ısınan yerden yükselen hava daha çok konvektif (termik) sarsıntı üretir. Kışın ise Atlantik ve orta enlemler üzerinde jet stream güçlenir ve yüksek irtifada daha fazla hareket görülür. Bu bir "bazı rotalar tehlikeli" tablosu değil; sadece atmosferin mevsimlere göre nasıl davrandığının öngörülebilir bir resmidir.

Önemli olan şu: bu desenler beklenen ve önceden tahmin edilebilir. Havayolları ve pilotlar aynı hava modellerini kullanarak nerede hafif sarsıntı olabileceğini günler öncesinden görür. Biz de tahminlerimizi ECMWF Open Data ve yerleşik Ellrod TI2 türbülans göstergesiyle hesaplıyoruz. Yani sürpriz değil, planın bir parçası.

Atmosferi yandan görmek

Atmosferin katmanları ve sakin seyir irtifasıYandan bir kesit: en altta yer ve hava katmanı, ortada uçakların çoğu zamanı geçirdiği sakin seyir irtifası, ara sıra ince ve kısa bir sarsıntılı bölge.Seyir irtifası: genelde en sakin bantAra sıra sarsıntı: ince ve kısaHava katmanı: termik ve fırtınalarYer

Uçuşun büyük kısmı, atmosferin en sakin bandı olan seyir irtifasında geçer. Sarsıntılı hava genellikle incedir ve kısa sürer; uçak çoğu zaman onun üstünde, pürüzsüz havada seyreder.

Örnek bir çizim; belirli bir uçuşun canlı tahmini değil.

Kısacası: rahatla

Uçaklar, karşılaşacakları her türlü türbülansın kat kat fazlasına dayanacak şekilde tasarlanır. Pilotlar en kötü bölgelerin etrafından dolaşır ve gerektiğinde irtifa değiştirir. Ve ne olacağını önceden bilmek, çoğu insan için korkunun yarısını halleder. Türbülans mevsimlere göre değişir, ama her zaman beklenen, öngörülebilir ve güvenli kalır.

Devamı ve somut bir bakış için: